Dao cắt sợi quang

Dao cắt sợi quang là dụng cụ chuyên dụng dùng để tạo mặt cắt phẳng và vuông góc ở đầu sợi quang trước khi thực hiện hàn nối hoặc lắp đầu nối quang. Chất lượng mặt cắt ảnh hưởng trực tiếp tới quá trình căn chỉnh lõi, chất lượng mối hàn và suy hao trên tuyến, vì vậy Fiber Cleaver là một trong những dụng cụ quan trọng trong thi công và bảo trì hệ thống cáp quang.

Dao cắt sợi quang là gì?

Dao cắt sợi quang, tên tiếng Anh là Fiber Cleaver, là dụng cụ dùng để cắt chính xác phần sợi thủy tinh sau khi lớp coating đã được tuốt bỏ.

Khác với kéo hoặc kìm cắt thông thường, Fiber Cleaver không cắt sợi bằng cách ép hai lưỡi dao vào nhau. Thiết bị sử dụng một lưỡi dao có độ cứng cao để tạo một vết khía rất nhỏ trên bề mặt sợi, sau đó tác động lực có kiểm soát để sợi tách ra tại vị trí đã định.

Quy trình cơ bản có thể hình dung:

Tuốt coating → Làm sạch sợi → Đặt vào dao cắt → Cleave → Đưa vào máy hàn quang

Mục tiêu của quá trình cleave là tạo đầu sợi tương đối phẳng và gần vuông góc với trục của sợi quang. Nếu mặt cắt bị nghiêng, sứt hoặc nứt, máy hàn có thể khó căn chỉnh hai đầu sợi và mối nối có nguy cơ xuất hiện suy hao cao hơn.

Dao cắt sợi quang được sử dụng với cả Singlemode và Multimode, miễn là đường kính sợi và cấu trúc cáp nằm trong phạm vi mà dụng cụ hỗ trợ.

Các loại Dao cắt sợi quang phổ biến

Fiber Cleaver có nhiều thiết kế khác nhau về cơ chế vận hành, độ chính xác và khả năng xử lý sợi. Trong thi công mạng quang, phổ biến nhất là dao cắt thủ công chính xác cao và các dòng có cơ chế thao tác một bước.

Dao cắt sợi quang thủ công

Dao cắt thủ công yêu cầu kỹ thuật viên thực hiện một số thao tác riêng như đặt sợi, khóa kẹp, di chuyển lưỡi và mở nắp sau khi quá trình cắt hoàn tất.

Ưu điểm của cấu trúc này là cơ chế tương đối đơn giản và dễ kiểm soát.

Khi sử dụng đúng kỹ thuật, dao vẫn có thể tạo mặt cắt phù hợp cho quá trình hàn nối quang.

Chất lượng cleave phụ thuộc khá nhiều vào tình trạng lưỡi dao, cách đặt sợi và thao tác của người sử dụng.

Dao cắt sợi quang chính xác cao

Dao cắt chính xác cao được thiết kế để tạo mặt cắt có độ ổn định tốt, đặc biệt khi sợi được chuẩn bị cho máy hàn cáp quang.

Cấu trúc thường có hệ thống kẹp giữ sợi chắc chắn và cơ chế đưa lưỡi qua sợi theo hành trình được kiểm soát.

Loại dao này thường được sử dụng trong:

Chuẩn bị Fiber → Cleave → Fusion Splicing

Độ chính xác của mặt cắt giúp máy hàn dễ nhận diện và căn chỉnh hai đầu sợi trước khi phóng hồ quang.

Dao cắt sợi quang một bước

Dao cắt một bước được thiết kế nhằm giảm số thao tác trong quá trình cleave.

Khi người dùng đóng nắp hoặc thực hiện một chuyển động duy nhất, cơ cấu bên trong có thể đồng thời cố định sợi, đưa lưỡi cắt qua và hoàn tất quá trình cleave.

Điều này giúp tăng tốc độ thao tác khi phải xử lý số lượng lớn sợi quang.

Thiết kế một bước đặc biệt thuận tiện trong các công việc thi công ODF, hộp phối quang hoặc những dự án cần thực hiện nhiều mối hàn liên tục.

Dao cắt sợi quang có hộp chứa sợi thừa

Một số Fiber Cleaver được tích hợp Fiber Scrap Collector để thu gom phần sợi thủy tinh bị cắt bỏ.

Sợi quang thừa rất nhỏ, trong suốt và sắc nên nếu rơi trên bàn hoặc sàn có thể gây nguy hiểm khi tiếp xúc.

Cơ chế thu gom giúp phần sợi sau khi cắt được đưa vào một khoang riêng thay vì rơi tự do ra khu vực thao tác.

Đây là một thiết kế hữu ích trong các công việc cần cleave nhiều sợi liên tục.

Cấu tạo của Dao cắt sợi quang

Một Fiber Cleaver thông thường gồm lưỡi cắt, hệ thống giữ sợi, thước điều chỉnh chiều dài và cơ cấu tạo lực tách sợi. Các thành phần này phối hợp để giữ đúng vị trí của Fiber trong suốt quá trình cleave.

Lưỡi cắt Fiber

Lưỡi dao là bộ phận trực tiếp tạo vết khía trên bề mặt sợi quang.

Lưỡi thường có dạng tròn với nhiều vị trí sử dụng quanh chu vi. Khi một vị trí bị mòn, kỹ thuật viên có thể xoay sang vị trí tiếp theo thay vì phải thay toàn bộ blade ngay lập tức.

Việc điều chỉnh độ cao của lưỡi cần được thực hiện đúng. Nếu blade quá thấp, sợi có thể không được cleave hoàn toàn. Nếu quá cao, lưỡi có thể tác động quá mạnh và làm đầu sợi xuất hiện vết nứt hoặc bề mặt không đều.

Bộ kẹp giữ sợi

Clamp có nhiệm vụ giữ Fiber cố định trong quá trình cắt.

Sợi phải nằm đúng vị trí và không được dịch chuyển khi blade tạo vết khía.

Nếu hệ thống kẹp bẩn hoặc giữ sợi không đều, góc cleave có thể thay đổi và chất lượng đầu sợi trở nên không ổn định.

Do đó, bề mặt kẹp là một trong những vị trí cần được vệ sinh thường xuyên.

Thước căn chiều dài sợi

Dao cắt thường có thước hoặc vị trí căn chỉnh giúp người dùng kiểm soát chiều dài phần Fiber sau khi cleave.

Chiều dài này cần phù hợp với khay giữ sợi hoặc Fiber Holder của thiết bị tiếp theo.

Ví dụ:

Tuốt sợi → Cleave đúng chiều dài → Đưa vào máy hàn

Nếu phần Fiber quá dài hoặc quá ngắn, kỹ thuật viên có thể phải chuẩn bị lại đầu sợi trước khi thực hiện hàn nối.

Cơ cấu ép và tách sợi

Sau khi blade tạo vết khía, Fiber cần được tách tại đúng vị trí đó bằng lực cơ học được kiểm soát.

Cơ cấu của cleaver giúp lực tác động lên sợi đồng đều hơn so với việc bẻ thủ công.

Nhờ đó, đầu Fiber có khả năng đạt độ phẳng và góc cắt ổn định hơn.

Dao cắt sợi quang hoạt động như thế nào?

Quá trình cleave bắt đầu sau khi lớp coating của sợi đã được loại bỏ.

Trước tiên, kỹ thuật viên sử dụng kìm tuốt để đưa sợi về trạng thái Bare Fiber, sau đó vệ sinh phần thủy tinh bằng dung dịch phù hợp để loại bỏ coating còn sót lại và bụi bẩn.

Sợi sạch được đặt vào Fiber Cleaver theo đúng rãnh dẫn và chiều dài yêu cầu.

Khi thao tác cắt được thực hiện, blade tạo một vết khía rất nhỏ trên Fiber. Cơ cấu của dao sau đó tạo lực để sợi tách ra chính xác tại vị trí đó.

Quy trình có thể tóm tắt:

Strip → Clean → Cleave → Splice

Sau khi cắt, đầu Fiber cần được hạn chế tiếp xúc với tay hoặc các bề mặt khác. Bụi bẩn, dầu hoặc va chạm vào đầu sợi có thể làm giảm chất lượng của quá trình hàn nối.

Vì sao chất lượng mặt cắt Fiber quan trọng khi hàn quang?

Máy hàn cáp quang cần đưa hai đầu sợi lại gần nhau và căn chỉnh trước khi thực hiện hồ quang điện.

Nếu hai đầu Fiber có mặt cắt tốt:

Fiber A → | | ← Fiber B

Khoảng cách giữa hai đầu có thể được kiểm soát tốt hơn và quá trình căn chỉnh thuận lợi hơn.

Nếu mặt cắt bị nghiêng hoặc sứt:

Fiber A → / | ← Fiber B

Khoảng tiếp xúc và hình dạng vùng hàn có thể trở nên không đồng đều.

Máy hàn hiện đại có thể phát hiện một số lỗi mặt cắt và cảnh báo người dùng cleave lại Fiber trước khi tiếp tục. Tuy nhiên, dao cắt vẫn là yếu tố đầu tiên quyết định chất lượng đầu sợi đưa vào máy.

Vì vậy, khi xuất hiện tình trạng suy hao mối hàn cao liên tục, ngoài kiểm tra máy hàn và điện cực, kỹ thuật viên cũng cần kiểm tra blade, clamp và chất lượng cleave.

Phân biệt Dao cắt sợi quang và Kìm tuốt sợi quang

Hai dụng cụ này thường được sử dụng liên tiếp nhưng đảm nhiệm hai công việc hoàn toàn khác nhau.

Kìm tuốt sợi quang

Kìm tuốt có nhiệm vụ loại bỏ lớp coating hoặc lớp bảo vệ xung quanh sợi.

Cấu trúc thao tác:

Fiber có coating → Fiber Stripper → Bare Fiber

Sau khi tuốt, phần sợi thủy tinh được làm sạch rồi mới chuyển sang bước cắt.

Kìm tuốt không được sử dụng để tạo mặt đầu Fiber cho quá trình hàn nối.

Dao cắt sợi quang

Fiber Cleaver thực hiện công đoạn sau khi coating đã được loại bỏ.

Cấu trúc:

Bare Fiber → Fiber Cleaver → Mặt cắt hoàn chỉnh

Có thể hiểu ngắn gọn:

Kìm tuốt → loại bỏ coating

Dao cắt → tạo mặt đầu Fiber

Trong bộ dụng cụ thi công quang, hai thiết bị thường được sử dụng cùng với cồn vệ sinh, giấy lau quang và máy hàn cáp quang.

Khi nào cần kiểm tra hoặc thay lưỡi Dao cắt sợi quang?

Lưỡi Fiber Cleaver bị mòn dần theo số lần sử dụng. Khi chất lượng blade giảm, mặt cắt có thể xuất hiện nhiều lỗi hơn dù kỹ thuật viên vẫn thao tác đúng.

Một dấu hiệu thường gặp là tỷ lệ cleave lỗi tăng lên, máy hàn thường xuyên cảnh báo góc cắt hoặc đầu Fiber xuất hiện vết nứt và bề mặt không đồng đều.

Trước khi thay blade, nhiều dao cho phép xoay lưỡi sang vị trí mới.

Nếu đã sử dụng hết các vị trí trên chu vi hoặc blade bị hư hỏng, cần thay lưỡi phù hợp với cấu trúc của cleaver.

Ngoài blade, cần kiểm tra cả clamp và rãnh đặt Fiber vì bụi hoặc mảnh sợi nhỏ bám tại đây cũng có thể làm giảm chất lượng mặt cắt.

VTXVN – Đơn vị cung cấp Dao cắt sợi quang

VTXVN cung cấp Dao cắt sợi quang phục vụ thi công FTTH, hàn nối cáp quang, ODF, hộp phối quang và các công việc bảo trì tuyến Fiber. Các dòng Fiber Cleaver có thể đáp ứng từ công việc lắp đặt thông thường đến những hệ thống yêu cầu mặt cắt ổn định trước khi hàn nối.

Dao cắt có thể sử dụng cùng kìm tuốt sợi quang, dụng cụ vệ sinh Fiber, máy hàn cáp quang và các phụ kiện thi công để tạo thành bộ công cụ xử lý sợi hoàn chỉnh.

Tùy phương pháp thi công và thiết bị hàn đang sử dụng, VTXVN hỗ trợ cung cấp thông tin kỹ thuật, tư vấn sản phẩm và báo giá Dao cắt sợi quang cho kỹ thuật viên, doanh nghiệp, nhà thầu và các dự án hạ tầng viễn thông.