Dây hàn quang

Dây hàn quang là đoạn sợi quang ngắn được gắn sẵn đầu connector ở một phía, trong khi đầu còn lại để trần để thực hiện hàn nối với cáp quang. Sản phẩm thường được sử dụng bên trong ODF, hộp phối quang và các điểm đấu nối Fiber, giúp chuyển từ sợi quang trong tuyến cáp sang giao diện SC, LC, FC, ST hoặc các chuẩn đầu nối quang tương ứng.

Dây hàn quang là gì?

Dây hàn quang, tên tiếng Anh thường gọi là Fiber Optic Pigtail, là đoạn dây quang có một đầu được bấm sẵn connector quang và một đầu để trần phục vụ quá trình Fusion Splicing.

Có thể hình dung cấu trúc:

Connector quang → Dây Pigtail → Đầu Fiber trần

Trong quá trình thi công, đầu Fiber trần của Pigtail được hàn với sợi quang nằm bên trong cáp chính.

Cấu trúc hoàn chỉnh:

Cáp quang → Mối hàn → Dây hàn quang → Adapter → Patch Cord

Nhờ cách đấu nối này, sợi quang trong tuyến cáp không cần gắn connector trực tiếp tại hiện trường. Kỹ thuật viên chỉ cần chuẩn bị sợi, hàn với Pigtail và đưa đầu connector đã hoàn thiện vào Adapter trên ODF.

Điều này giúp quá trình đấu nối có độ ổn định cao hơn và thuận tiện cho bảo trì sau này.

Dây hàn quang có thể sử dụng sợi Singlemode hoặc Multimode, đồng thời được sản xuất với nhiều chuẩn connector và kiểu đánh bóng đầu nối khác nhau để tương thích với hệ thống quang.

Các loại Dây hàn quang phổ biến

Dây hàn quang thường được phân biệt theo đầu connector, loại sợi và kiểu đánh bóng đầu nối. Các cấu hình phổ biến gồm SC, LC, FC, ST cùng các phiên bản UPC hoặc APC.

Dây hàn quang SC

SC – Subscriber Connector là một trong những chuẩn đầu nối phổ biến trong hệ thống viễn thông và ODF.

Đầu SC có thiết kế dạng vuông và sử dụng cơ chế Push-Pull, giúp việc cắm và tháo connector tương đối nhanh.

Một tuyến đấu nối thường có dạng:

Fiber → Pigtail SC → Adapter SC → Patch Cord

Pigtail SC được sử dụng rộng rãi trong ODF, hộp phối quang, FTTH và nhiều hệ thống mạng quang Singlemode.

Đầu SC có thể sử dụng kiểu đánh bóng UPC hoặc APC tùy hệ thống.

Dây hàn quang LC

LC – Lucent Connector có kích thước nhỏ hơn SC và sử dụng cơ chế khóa dạng latch.

Kích thước nhỏ giúp LC phù hợp với các hệ thống cần mật độ cổng cao.

Có thể hình dung:

Cáp quang → Pigtail LC → Adapter LC → Thiết bị

LC thường xuất hiện trên ODF mật độ cao, Switch, Module SFP và nhiều thiết bị mạng quang hiện đại.

So với SC, kích thước connector nhỏ giúp cùng một diện tích mặt ODF có thể bố trí nhiều cổng hơn.

Dây hàn quang FC

FC – Ferrule Connector sử dụng cơ chế ren vặn để giữ connector cố định.

Khi kết nối:

FC Connector → Vặn ren → Adapter FC

Cơ chế ren giúp đầu nối được cố định chắc chắn và hạn chế việc connector bị lỏng do rung hoặc tác động cơ học nhẹ.

FC vẫn được sử dụng trong một số hệ thống viễn thông, thiết bị đo quang và các hạ tầng đã được triển khai theo chuẩn này.

Dây hàn quang ST

ST – Straight Tip sử dụng cơ chế khóa dạng xoay Bayonet.

Connector có hình tròn và được cố định bằng thao tác cắm rồi xoay.

ST từng được sử dụng rộng rãi trong nhiều hệ thống mạng quang Multimode và hạ tầng Fiber thế hệ trước.

Hiện nay SC và LC phổ biến hơn trong nhiều hệ thống mới, nhưng Pigtail ST vẫn cần thiết khi bảo trì hoặc mở rộng những tuyến đã sử dụng chuẩn ST.

Dây hàn quang Singlemode và Multimode

Loại sợi bên trong Pigtail phải phù hợp với sợi quang của tuyến và thiết bị được sử dụng.

Dây hàn quang Singlemode

Pigtail Singlemode sử dụng sợi có lõi quang nhỏ, thường thuộc nhóm 9/125 µm.

Loại này phù hợp với mạng viễn thông, FTTH và các tuyến backbone cần khoảng cách truyền lớn.

Một cấu trúc phổ biến:

Cáp Singlemode OS2 → Pigtail Singlemode → Adapter → Patch Cord Singlemode

Trong hệ thống Singlemode, Pigtail thường sử dụng connector SC, LC, FC hoặc các chuẩn tương ứng.

Màu vỏ thường gặp của dây Singlemode là vàng, tuy nhiên màu sắc chỉ có tính hỗ trợ nhận biết và không nên được sử dụng làm tiêu chí duy nhất để xác định loại sợi.

Dây hàn quang Multimode

Pigtail Multimode sử dụng sợi có lõi lớn hơn Singlemode, phổ biến là 50/125 µm hoặc 62,5/125 µm tùy chuẩn sợi.

Các cấu hình có thể thuộc nhóm OM1, OM2, OM3, OM4 hoặc OM5.

Multimode thường được sử dụng trong mạng LAN, phòng máy và Data Center có khoảng cách ngắn hơn so với các tuyến Singlemode viễn thông.

Khi đấu nối, Pigtail cần đồng bộ với loại sợi của tuyến:

OM3 → Pigtail OM3

OM4 → Pigtail OM4

Việc trộn các loại Fiber không phù hợp có thể ảnh hưởng tới đặc tính truyền dẫn của toàn hệ thống.

Dây hàn quang UPC và APC khác nhau như thế nào?

UPC và APC là hai kiểu xử lý bề mặt đầu Ferrule thường gặp trên connector quang.

Sự khác biệt này đặc biệt quan trọng trong hệ thống Singlemode.

Dây hàn quang UPC

UPC – Ultra Physical Contact sử dụng bề mặt Ferrule được đánh bóng với dạng tiếp xúc gần vuông góc.

Connector UPC thường được nhận biết bằng màu xanh dương trên nhiều loại SC hoặc LC.

Cấu trúc có thể hiểu:

Fiber → Ferrule UPC → Adapter UPC

UPC được sử dụng rộng rãi trong hệ thống mạng Ethernet quang, thiết bị mạng và nhiều tuyến truyền dữ liệu thông thường.

Dây hàn quang APC

APC – Angled Physical Contact sử dụng bề mặt đầu Ferrule được đánh bóng nghiêng, phổ biến ở góc khoảng 8°.

Thiết kế này giúp ánh sáng phản xạ tại bề mặt connector không quay trực tiếp ngược trở lại lõi Fiber.

APC thường được nhận biết bằng màu xanh lá trên nhiều connector.

Loại này đặc biệt phù hợp với các hệ thống yêu cầu kiểm soát Return Loss tốt như FTTH/PON, CATV quang hoặc các hệ thống quang nhạy với phản xạ.

UPC và APC không nên được cắm trực tiếp vào nhau vì hình dạng bề mặt Ferrule khác nhau. Việc kết nối sai có thể làm tăng suy hao và gây hư hại bề mặt tiếp xúc.

Cấu tạo của Dây hàn quang

Mặc dù Pigtail có kích thước nhỏ, sản phẩm vẫn bao gồm nhiều thành phần giúp bảo vệ Fiber và tạo giao diện kết nối ổn định.

Sợi quang

Fiber nằm ở trung tâm và trực tiếp truyền tín hiệu ánh sáng.

Tùy sản phẩm, sợi có thể là Singlemode hoặc Multimode.

Ở Singlemode, lõi thường khoảng 9 µm với Cladding 125 µm. Multimode có thể sử dụng lõi 50 µm hoặc 62,5 µm với Cladding 125 µm.

Đây là phần quan trọng nhất quyết định đặc tính truyền quang của Pigtail.

Lớp Buffer bảo vệ

Dây hàn quang thường sử dụng cấu trúc Tight Buffer, phổ biến với đường kính khoảng 900 µm.

Buffer bao quanh Fiber nhằm bảo vệ sợi trong quá trình thi công và bố trí bên trong khay hàn.

Khi chuẩn bị hàn nối, một phần Buffer sẽ được tuốt để lộ Bare Fiber trước khi cleave.

Quy trình:

Pigtail → Tuốt Buffer → Làm sạch → Cleave → Fusion Splice

Connector quang

Connector được lắp sẵn ở một đầu Pigtail.

Bên trong connector có Ferrule với nhiệm vụ giữ Fiber tại vị trí chính xác khi hai đầu quang được kết nối.

Các Ferrule phổ biến thường sử dụng vật liệu Ceramic để đảm bảo độ chính xác cơ học và độ ổn định cao.

Đầu connector hoàn thiện tại nhà máy giúp giảm yêu cầu phải thực hiện bấm đầu quang trực tiếp tại công trình.

Dây hàn quang được đấu nối trong ODF như thế nào?

ODF là vị trí phổ biến nhất mà Fiber Pigtail được sử dụng.

Cáp quang từ bên ngoài được đưa vào ODF và cố định bằng các bộ phận giữ cáp. Sau đó, từng Fiber được tách ra và chuẩn bị để hàn với Pigtail.

Quy trình đấu nối có thể hình dung:

Cáp quang → Tuốt sợi → Làm sạch → Cleave

sau đó:

Fiber tuyến + Pigtail → Máy hàn quang → Mối hàn

Mối hàn được bảo vệ bằng ống co nhiệt bảo vệ mối hàn và đặt vào khay hàn quang.

Đầu connector của Pigtail được cắm vào Adapter trên mặt ODF.

Khi cần kết nối tới thiết bị:

Pigtail → Adapter → Patch Cord → Switch / Converter / Thiết bị quang

Cấu trúc này giúp phần cáp cố định bên trong hệ thống không phải thường xuyên chịu thao tác cắm rút. Các thao tác kết nối thiết bị được thực hiện thông qua Patch Cord ở phía ngoài ODF.

Phân biệt Dây hàn quang và Dây nhảy quang

Pigtail và Patch Cord có hình thức khá giống nhau nên dễ bị nhầm lẫn, nhưng cấu trúc đầu nối khác nhau.

Dây hàn quang

Pigtail chỉ có một đầu connector.

Đầu còn lại để trần để thực hiện Fusion Splicing.

Có thể hiểu:

Connector → Fiber → Đầu trần

Pigtail chủ yếu nằm bên trong ODF hoặc hộp phối quang sau khi hoàn tất quá trình hàn nối.

Dây nhảy quang

Patch Cord có connector ở cả hai đầu.

Cấu trúc:

Connector → Fiber → Connector

Dây nhảy quang được sử dụng để kết nối giữa các giao diện quang đã hoàn thiện, chẳng hạn:

ODF → Switch

hoặc:

ODF → Converter Quang

Có thể phân biệt nhanh:

Pigtail → 1 đầu connector + 1 đầu hàn

Patch Cord → 2 đầu connector

Dây hàn quang Simplex và cấu hình nhiều sợi

Pigtail thông thường được sử dụng dưới dạng từng sợi riêng biệt để kỹ thuật viên dễ bố trí trong khay hàn.

Một Pigtail đơn có thể được hiểu là:

1 Fiber → 1 Connector

Khi ODF có nhiều cổng, người thi công thường sử dụng một bộ gồm nhiều Pigtail cùng loại để hàn với số Core tương ứng của cáp.

Ví dụ, với ODF 12FO, hệ thống có thể sử dụng 12 Pigtail nếu cần hoàn thiện toàn bộ 12 sợi.

Các Pigtail sau khi hàn được cuộn và quản lý bên trong khay nhằm đảm bảo bán kính uốn phù hợp và tránh tạo lực kéo lên mối hàn.

VTXVN – Đơn vị cung cấp Dây hàn quang

VTXVN cung cấp Dây hàn quang phục vụ thi công ODF, hộp phối quang, FTTH, mạng doanh nghiệp và các tuyến hạ tầng Fiber. Danh mục có thể đáp ứng nhiều cấu hình Singlemode, Multimode cùng các đầu nối phổ biến như SC, LC, FC và ST.

Dây hàn quang có thể kết hợp với Adapter, ODF, khay hàn, ống co nhiệt, Patch Cord và cáp quang để hình thành điểm đấu nối hoàn chỉnh. Các cấu hình UPC và APC cũng giúp đáp ứng nhiều hệ thống truyền dữ liệu và mạng quang thụ động khác nhau.

Tùy loại Fiber, connector và cấu trúc hệ thống, VTXVN hỗ trợ cung cấp thông tin kỹ thuật, tư vấn cấu hình và báo giá Dây hàn quang cho kỹ thuật viên, doanh nghiệp, nhà thầu và các dự án viễn thông.