Cáp quang luồn cống là giải pháp viễn thông chuyên biệt, đóng vai trò như những “mạch máu” ngầm kết nối toàn bộ hạ tầng đô thị hiện đại. Với khả năng chịu đựng môi trường khắc nghiệt dưới lòng đất, dòng cáp này đảm bảo sự ổn định tuyệt đối cho các tuyến truyền dẫn huyết mạch. Bài viết sau đây từ đội ngũ kỹ thuật của Viễn Thông Xanh sẽ cung cấp cái nhìn chi tiết nhất về đặc điểm cấu tạo, phân loại và quy trình thi công dòng sản phẩm ưu việt này.
Cáp quang luồn cống là gì?
Khái niệm về cáp luồn cống thường gắn liền với những tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe về độ bền vật lý và khả năng kháng môi trường độc hại. Dưới đây là những thông tin tổng quan nhất giúp bạn có cái nhìn chính xác về loại cáp chuyên dụng cho hạ tầng ngầm này.
Định nghĩa cáp quang luồn cống
Cáp quang luồn cống (Duct Optical Fiber Cable) là loại cáp quang được thiết kế chuyên dụng để kéo trực tiếp trong các hệ thống ống cống ngầm dưới lòng đất. Khác với các loại cáp viễn thông khác, dòng cáp này sở hữu cấu trúc bảo vệ nhiều lớp cực kỳ chắc chắn, có thể là phi kim loại hoặc có vỏ bọc giáp kim loại tùy theo yêu cầu dự án.
Mục đích chính của nó là kết nối các trung tâm dữ liệu, trạm BTS hoặc các tòa nhà văn phòng thông qua hạ tầng ngầm đô thị. Sợi quang bên trong được bảo vệ tối đa để đảm bảo tín hiệu truyền đạt tốc độ cao, không bị ảnh hưởng bởi các tác động vật lý từ môi trường bên ngoài trong suốt vòng đời hoạt động hàng chục năm.
Xem thêm: Các loại cáp quang và cách lắp đặt hợp lý
Môi trường hoạt động đặc thù
Môi trường hoạt động của loại cáp này cực kỳ khắc nghiệt, thường xuyên phải đối mặt với tình trạng ngập nước, độ ẩm cao và nồng độ hóa chất ăn mòn lớn trong hệ thống cống ngầm.
Bên cạnh đó, cáp còn phải chịu áp suất nén lớn từ các lớp đất đá hoặc các phương tiện giao thông di chuyển phía trên mặt đất. Một mối đe dọa không kém phần quan trọng là sự tấn công của các loại côn trùng và động vật gặm nhấm như chuột.
Chính vì vậy, cáp được trang bị những vật liệu chuyên dụng để kháng lại các tác nhân gây hại này, bảo vệ tính toàn vẹn của lõi sợi thủy tinh truyền dẫn tín hiệu bên trong.
Đặc tính nổi bật so với các loại cáp khác
Đặc điểm dễ nhận thấy nhất của sản phẩm này là không có dây treo thép như các loại cáp quang treo thường thấy trên cột điện. Thay vào đó, lớp vỏ bảo vệ của nó dày hơn rất nhiều, có độ cứng cao để chịu được lực kéo lớn khi luồn qua các đường ống cống dài và hẹp.
Cấu trúc cáp thường bao gồm hợp chất chống thấm đặc biệt (Jelly) điền đầy trong ống lỏng, giúp sợi quang không bị thâm nhập bởi hơi ẩm. Khả năng chống chịu va đập và độ bền cơ học của cáp luồn cống luôn nằm ở mức cao nhất trong hệ sinh thái cáp đồng xoắn hay cáp mạng viễn thông hiện nay.
Đặc điểm cấu tạo ưu việt của cáp quang luồn cống
Cấu tạo của cáp quang luồn cống chính là yếu tố cốt lõi quyết định tuổi thọ của toàn bộ hệ thống mạng ngầm. Mỗi thành phần đều được tính toán kỹ lưỡng để triệt tiêu mọi rủi ro đứt gãy tín hiệu.
Sợi quang (Fiber) truyền dẫn chất lượng cao
Trái tim của sợi cáp là các lõi sợi quang Single Mode (đơn mốt) được sản xuất từ thủy tinh tinh khiết, đáp ứng tiêu chuẩn G.652D hoặc G.655. Đặc điểm của sợi Single Mode là cho phép truyền tải dữ liệu ở khoảng cách rất xa, lên tới hàng chục kilomet với suy hao cực thấp. Các sợi quang này được mã hóa bằng các màu sắc khác nhau theo quy chuẩn quốc tế để kỹ thuật viên dễ dàng phân biệt trong quá trình hàn nối.
Ống lỏng (Loose Tube) và hợp chất Jelly
Cấu trúc ống lỏng là một sáng kiến kỹ thuật quan trọng giúp bảo vệ sợi quang khỏi các ứng suất cơ học. Các sợi quang được đặt tự do bên trong ống nhựa polymer cứng, xung quanh được điền đầy bởi một loại hợp chất Jelly (gel chống thấm) đặc biệt.
Lớp gel này có hai nhiệm vụ chính: một là ngăn chặn tuyệt đối sự thâm nhập của nước và hơi ẩm vào lõi sợi thủy tinh, hai là tạo ra một môi trường đệm giúp sợi quang có thể co giãn tự do khi cáp bị kéo căng hoặc giãn nở nhiệt.
Điều này giúp loại bỏ hoàn toàn nguy cơ đứt ngầm sợi quang do tác động của ngoại lực trong quá trình thi công và vận hành.
Lớp vỏ HDPE cứng cáp và bền bỉ
Bao bọc bên ngoài cùng là lớp vỏ nhựa HDPE (High-Density Polyethylene) màu đen, dày và vô cùng chắc chắn. Nhựa HDPE được lựa chọn nhờ khả năng chống tia cực tím (UV), kháng hóa chất ăn mòn từ môi trường cống rãnh và chịu được va đập cực tốt.
Bề mặt vỏ được thiết kế nhẵn mịn để giảm thiểu lực ma sát khi kéo cáp qua các đường ống gen chật hẹp. Lớp vỏ này đóng vai trò như một bộ giáp kiên cố, ngăn chặn sự xâm nhập của độ ẩm và bảo vệ cấu trúc bên trong khỏi các tác nhân vật lý cũng như sự tấn công từ các loài động vật gặm nhấm trong lòng đất.
Sợi gia cường trung tâm (Strength Member)
Để cáp có thể chịu được lực kéo lớn lên tới hàng nghìn Newton khi thi công qua các tuyến cống dài, một thanh gia cường trung tâm (thường là FRP – Fiber Reinforced Plastic) được đặt dọc theo lõi cáp. Thanh FRP này có đặc tính nhẹ, cứng và không dẫn điện, giúp định hình cấu trúc cáp và chịu tải chính khi có ngoại lực tác động dọc trục.
Nhờ có thành phần phi kim loại này, sợi cáp hoàn toàn cách điện, không bị ảnh hưởng bởi hiện tượng sét đánh hay nhiễu điện từ từ các cáp điện lực chạy song song dưới ngầm, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các thiết bị mạng đầu cuối.
Lớp băng và sợi chống thấm chuyên dụng
Bên trong lớp vỏ HDPE, cáp còn được trang bị thêm các lớp băng chống thấm nước hoặc sợi chống thấm (Water blocking yarn) chạy dọc thân cáp. Khi có bất kỳ sự cố rò rỉ nào qua lớp vỏ ngoài, các vật liệu này sẽ nở ra khi tiếp xúc với nước, tạo thành một rào cản ngăn chặn nước chạy dọc theo chiều dài của sợi cáp.
Cơ chế bảo vệ chủ động này đảm bảo rằng ngay cả khi lớp vỏ ngoài bị tổn thương cơ học nhỏ, tín hiệu quang bên trong vẫn được bảo vệ khô ráo, giúp hệ thống mạng duy trì hoạt động liên tục mà không bị gián đoạn do suy hao độ ẩm.
Phân loại các dòng cáp quang luồn cống phổ biến
Sự đa dạng về hạ tầng đô thị đòi hỏi các chủng loại cáp quang luồn cống cũng phải thay đổi tương ứng để phù hợp với từng điều kiện thi công cụ thể. Việc phân loại chính xác giúp nhà đầu tư lựa chọn được giải pháp tối ưu nhất, vừa đảm bảo kỹ thuật, vừa tránh lãng phí ngân sách cho dự án viễn thông của mình.
Cáp quang luồn cống phi kim loại (M-DU-CP)
Dòng cáp phi kim loại (M-DU-CP) là sự lựa chọn phổ biến nhất trong các hạ tầng viễn thông đô thị hiện nay. Toàn bộ cấu trúc cáp, từ sợi gia cường đến vỏ bọc, đều được làm từ các vật liệu cách điện hoàn hảo. Ưu điểm nổi bật của dòng cáp này là trọng lượng nhẹ, tính linh hoạt cao, giúp quá trình kéo cáp qua các khúc cua của ống cống trở nên dễ dàng hơn. Đặc biệt, vì hoàn toàn không chứa thành phần kim loại, cáp không dẫn sét và không bị ăn mòn điện hóa, cực kỳ an toàn khi lắp đặt tại những khu vực có mật độ lưới điện ngầm dày đặc hoặc những nơi có nguy cơ sét đánh cao.
Cáp quang luồn cống có vỏ bọc kim loại
Đối với những môi trường đặc biệt khắc nghiệt, nơi có mật độ chuột và động vật gặm nhấm cao, cáp luồn cống có vỏ bọc kim loại (giáp thép) là giải pháp hàng đầu. Cấu tạo của cáp được bổ sung một lớp băng thép gợn sóng (corrugated steel tape) nằm giữa hai lớp vỏ nhựa HDPE. Lớp giáp thép này không chỉ ngăn chặn tuyệt đối răng của các loài gặm nhấm mà còn tăng cường khả năng chịu lực nén và chống va đập cơ học từ phía trên mặt đất. Mặc dù có trọng lượng nặng hơn và đòi hỏi kỹ thuật tiếp địa, nhưng dòng cáp này mang lại sự yên tâm tuyệt đối về độ bền cơ học cho các công trình trọng điểm.
Phân loại theo số lượng lõi (Core) sợi quang
Tùy theo quy mô và mục đích sử dụng, cáp luồn cống được phân loại dựa trên số lượng sợi quang bên trong, thường từ 4, 8, 12, 24 cho đến 96 core hoặc cao hơn. Các dòng cáp 4-12 core thường dùng cho kết nối nhánh hoặc camera giám sát, trong khi cáp 24-96 core được ưu tiên cho các đường trục chính liên tỉnh hoặc liên quận. Việc lựa chọn đúng số lượng core ngay từ đầu rất quan trọng, vì chi phí nhân công đào đường và kéo cáp ngầm rất lớn, các chủ đầu tư thường dự phòng thêm số lượng sợi quang để phục vụ nhu cầu mở rộng băng thông trong 10-20 năm tới mà không cần thi công lại.
Quy trình thi công cáp quang luồn cống tiêu chuẩn
Thi công hạ tầng ngầm cho cáp quang luồn cống là một quy trình đòi hỏi tính kỹ thuật cao và sự phối hợp nhịp nhàng giữa các đội ngũ hiện trường. Dưới đây là quy trình thi công theo tiêu chuẩn.
Khảo sát và chuẩn bị tuyến cống ngầm
Bước đầu tiên và quan trọng nhất là công tác khảo sát thực địa các hố ga và đoạn ống cống định kéo cáp qua. Kỹ thuật viên phải kiểm tra độ thông thoáng, xác định xem ống cống có bị tắc nghẽn bởi bùn đất hay có các vật cản cơ học nào không. Sau khi xác định tuyến đường, đội ngũ thi công cần chuẩn bị các thiết bị an toàn, rào chắn và máy thông tắc chuyên dụng. Việc khảo sát kỹ giúp ước tính chính xác lực kéo cần thiết và xác định các vị trí đặt máy kéo cáp sao cho thuận tiện nhất, giảm thiểu hiện tượng xoắn cáp hoặc trầy xước vỏ nhựa HDPE trong quá trình thực hiện.
Quy trình luồn dây mồi và thông ống
Sau khi khảo sát, dây mồi chuyên dụng (thường là dây mồi bằng nhựa composite hoặc thép linh hoạt) sẽ được luồn qua đoạn cống từ hố ga này sang hố ga khác. Trong trường hợp ống cống lâu ngày bị tích tụ bùn bẩn, đội ngũ thi công phải tiến hành thông rửa bằng máy bơm áp lực hoặc các thiết bị nạo vét thủ công. Dây mồi đóng vai trò là “người dẫn đường” để sau đó có thể buộc chặt vào đầu cáp quang và kéo cáp qua. Quá trình này yêu cầu sự kiên trì, đặc biệt là ở những đoạn cống cong hoặc những đoạn hạ tầng ngầm đã cũ, có nhiều rễ cây xâm nhập vào lòng ống.
Kỹ thuật kéo cáp và sử dụng mỡ bôi trơn
Khi bắt đầu kéo cáp, việc kiểm soát lực kéo là yếu tố then chốt để không làm giãn hoặc đứt sợi quang bên trong. Kỹ thuật viên thường sử dụng máy kéo cáp có đồng hồ đo lực và sử dụng mỡ bôi trơn chuyên dụng để giảm ma sát giữa vỏ cáp và thành ống nhựa. Mỡ bôi trơn giúp cáp trượt đi dễ dàng hơn, giảm tải cho thanh gia cường trung tâm và bảo vệ lớp vỏ HDPE khỏi bị mòn do nhiệt phát sinh từ ma sát.
Trong suốt quá trình kéo, cần có sự liên lạc thông suốt giữa hai đầu hố ga để điều chỉnh tốc độ máy kéo phù hợp, tránh hiện tượng thắt nút cổ chai hoặc gập gãy cáp.
Hàn nối và bảo vệ điểm nối dưới hố ga
Tại các điểm hố ga nơi cáp kết thúc hoặc cần đấu nối nhánh, kỹ thuật viên sẽ tiến hành hàn nối sợi quang bằng máy hàn hồ quang chuyên dụng.
Các điểm mối nối này cực kỳ nhạy cảm với độ ẩm, do đó phải được đặt bên trong măng xông quang có tiêu chuẩn chống nước IP68. Măng xông được thiết kế để chịu được áp suất nước và các tác động hóa chất trong lòng đất, đảm bảo mối hàn luôn khô ráo và an toàn.
Sau khi hoàn tất, măng xông được cố định chắc chắn trên thành hố ga, các đoạn cáp dư được cuộn tròn và treo gọn gàng để phục vụ công tác bảo trì hoặc sửa chữa trong tương lai.
Xem thêm: Dùng cáp quang ADSS thay cáp quang luồn cống có được không?
Kết luận
Cáp quang luồn cống là lựa chọn sống còn cho sự ổn định của hệ thống mạng ngầm đô thị, mang lại khả năng truyền tải dữ liệu mạnh mẽ vượt qua mọi rào cản của môi trường. Nếu bạn đang tìm kiếm một đơn vị cung cấp giải pháp cáp quang ngầm tối ưu và uy tín, hãy liên hệ ngay với Viễn Thông Xanh. Chúng tôi cam kết mang đến những sản phẩm chất lượng cao cùng dịch vụ tư vấn kỹ thuật tận tâm, đáp ứng mọi yêu cầu khắt khe nhất của các dự án viễn thông hiện đại tại Việt Nam.
